Brons

Brons is een legering van koper en tin. Door corrosie ontstaat een kenmerkende groene oxidatie. Brons is harder en minder buigzaam dan koper maar kan gemakkelijker gegoten worden. Het is het eerste metaal dat door de mens werd gebruikt ter vervanging van steen. Bronzen voorwerpen worden meestal gegoten volgens de verloren wasmethode, zandgieten, vacuümgieten, slingergieten of ceramic shellgieten.

Verloren was
De verloren wasmethode (of cire perdue) is de oudste manier om via een mal een bronzen beeld te gieten. Kenmerkend bij deze methode is dat de originele vorm in was verloren gaat. Het grote voordeel van werken met was is dat de te gieten vorm zonder deelnaden kan worden gegoten. De methode werkt als volgt: de kunstenaar maakt een rubberen of gipsen mal van een beeldhouwwerk in een willekeurige materie. In deze mal wordt een fijne laag was aangebracht. Nadat de mal is verwijderd, wordt dit wasmodel voorzien van ontluchtingsgaten en een giettap. Het wassen model wordt vervolgens in een bekisting geplaatst waar een massa van gips, chamotte en water in het holle wasbeeld wordt gegoten. Na uitharding wordt de bekisting verwijderd en moet de gietmal (gedurende enkele dagen) in de stookoven bakken. Nadat alle was is gesmolten, wordt de gebakken mal met vloeibaar brons gevuld.  

Zandgieten
Bij zandgieten wordt van de originele vorm een afdrukmal gemaakt. Deze mal zal in vormzand worden geperst waardoor een zandmal ontstaat. Deze zandmal (die vaak uit verschillende delen bestaat om het gietproces te vergemakkelijken) heeft een gietopening waarin het metaal gegoten wordt en de originele vorm van het beeld aanneemt.

Vacuümgieten
Vacuüm gieten werd oorspronkelijk alleen voor sieraden gebruikt maar is inmiddels mogelijk voor beelden tot een hoogte van 75 cm. Grotere beelden moeten in delen worden gemaakt. Het belangrijkste voordeel van deze giettechniek is dat het mogelijk is haarscherp te werken. De gietvorm wordt in een soort cabine of kist geplaatst die vacuüm wordt gezogen. Het vloeibare brons zal zo alle lege ruimtes vullen waardoor een uiterst gedetailleerde weergave mogelijk is.

Slingergieten
Slingergieten is een methode waarbij het metaal in een mal wordt gegoten die rondgeslingerd wordt om het metaal evenredig te verdelen.

Ceramic-shellmethode
De Ceramic shellmethode is een relatief nieuwe giettechniek. Deze methode wordt vooral gebruikt in de industrie en ruimtevaart. Hoewel de te gebruiken materialen vrij duur zijn, zijn zware gieterijapparatuur en lange baktijden overbodig. Deze techniek is geëvolueerd uit de verloren wastechniek maar behoeft, in tegenstelling tot deze traditionele methode, geen grote hoeveelheid gips of chamotte om een mal te maken. Een mengsel van molochite (gebrande Chinese klei) en colloïde siliciumdioxide wordt laag per laag over het originele beeld aangebracht onder constant koele temperatuur, en is niet dikker dan een paar millimeter. Na het uitstoken (of verwarmen met brander) wordt de mal erg duurzaam. In tegenstelling tot de verloren wasmethode wordt in de ceramic-shellmethode met korte maar hoge temperaturen gewerkt.

U bent kunstenaar en wenst lid te worden van Mad Art? Dat kan!

Lid worden